De relatie herzien

Ouders begrijpen nooit iets uit zichzelf en voor kinderen is het vervelend hun altijd weer alles uit te moeten leggen. – Antoine de Saint-Exupéry

Life-review
Voor het “life-review” waar Jane Fonda voor pleit hoef je niet tegen de zestig te zijn om eraan te beginnen. Toch doen de meeste mensen pas een poging als ze de 40 gepasseerd zijn. Dan ben je er pas aan toe of heb je genoeg moed verzameld om er aan te beginnen. Ik zag net in de zoveelste herhaling van een aflevering van “Everybody loves Raymond” Raymond een poging doen om zijn gedrag te veranderen. De poging was ingegeven door zijn vrouw Debra, die vond dat Raymond veel te negatief dacht. Dus ging hij oefenen met het positief benoemen van zijn ervaringen in plaats van ervan uit te gaan dat er iets vreselijks zou gebeuren. In zijn optimistische bui ging hij naar zijn ouders. Die, hoe kan het ook anders, helemaal niet zo enthousiast en positief reageerden op zijn promotie en het winnen van de titel ‘sportjournalist van het jaar’. Want de trofee was maar van zilver = 2e prijs, dus verliezer en er was geen geldprijs bij. Als hij dan zelf gaat zeggen dat het een goede prestatie is en hij trots is, zegt zijn moeder meteen: “Dat is een niet zo aantrekkelijke kant van je, zo op te scheppen”. Hoofdrolspeler Ray Romano heeft een keer in een interview gezegd dat het altijd leuker is om om iemand anders’ neurotische familie te lachen dan die van jezelf. Als je het nog nooit gezien hebt, moet je misschien even wennen aan de karakters, maar je kunt genoeg afleveringen op Youtube vinden of de herhalingen bij RTL5. Ik heb als voorbeeld een link toegevoegd naar de aflevering “de boze familie”.

De relatie met je ouders herzien
Wat serieuzer kun je terugkijken met het boekje “Je ouders op je schouders (de relatie herzien)” van Ed Nissink. Hij begint met “Af en toe zou je ze wat doen, die ouders.” Maar hij pleit voor een “mooie, humorvolle manier om los te komen van destructieve en beperkende banden met je ouders en een band op basis van rust, vrede en gelijkwaardigheid met ze te ontwikkelen.” Slechts een paar minuten per dag zijn nodig om met humor te relativeren en de waarheden uit je opvoeding en van andere deskundigen kritisch tegen het licht te houden en in de prullenmand te gooien wat niet meer werkt. Je wordt wel voor een uitdaging gesteld “Laat maar eens zien hoeveel lef jij hebt!” Een door hem geïntroduceerd begrip is de “huichelafspraak”. Ooit begonnen om niet afgewezen te worden, doen we dingen die we niet menen, meepraten, smoezen verzinnen enz. Als je eerlijk wordt naar jezelf, betekent dit meestal ook dat je niet meer meedoet met de huichelafspraak. Dan zeg je gewoon wat je vindt of een ander dat nu leuk vindt of niet. In het begin zal dat niet door iedereen worden gewaardeerd, want zo kennen ze je niet. En zo ken je jezelf ook niet. Dus je hebt er wel wat lef voor nodig. Maar als je klein begint, is het te doen. De teksten en vragen uit het boekje helpen je het in ieder geval voor jezelf op een rijtje te zetten. Volgende keer meer.

Inzicht is de eerste stap

Niemand heeft leren pianospelen door het lezen van een boek – Edel Maex

Hoewel ik een groot fan ben van boeken en zo kennis kan maken met nieuwe inzichten en ideeën, besef ik heel goed dat er nog niets gaat veranderen totdat je er een actie aan koppelt. Anders wordt dat boek het zoveelste goede idee dat niet verder komt dan een mooie plaats in je boekenkast. Toen ik er even op googelde kwam naar voren dat zelfhulpboeken heel veel gekocht worden, vooral door hoger opgeleide vrouwen. Slechts 5% van de lezers blijkt er echt iets mee te doen. De rest koopt gewoon weer een nieuwe titel, die belooft alle problemen echt op te lossen. Ik heb, zoals je misschien wel vermoedt, ook heel veel gelezen en met maar een paar boeken echt iets gedaan. In mijn werk was ik er goed in om een nieuw inzicht meteen door te geven in de vorm van een training en nu ik erbij stil sta, een van mijn zussen heeft weleens gezegd “dat ik een boek had voor elke gelegenheid”. 🙂 Dus dat heb ik toch vaker ter sprake gebracht dan ik mezelf eigenlijk realiseerde. In het verlengde daarvan is dit blog ontstaan. Maar het accent moet natuurlijk ook liggen op het toepassen van de ideeën en inzichten.

Daarom geef ik hier een stukje prijs van mijn worsteling met de inzichten uit de vorige posts. Niet anders dan om je te laten zien dat het soms niet in één keer lukt, dat je geduld met jezelf kunt hebben en al die inspiratie wel degelijk ergens toe kan leiden.
Ik heb al eerder verteld dat ik last heb van mijn knie en dat dit mij ernstig beperkt in mijn bewegingsmogelijkheden. Een hele tijd geleden las ik in het boek van Louise Hay dat de knieproblemen staan voor: ‘koppig ego en trots, onmogelijk te buigen, angst en starheid, niet kunnen toegeven”. Hoewel het waar was dat ik de knie niet kon buigen, kon ik toch niet zo veel met de rest. Heel eerlijk vond ik het niet op mij van toepassing. En dat was dat. Dus heb ik er ook niet zo veel mee gedaan. Toen kwam het boek van dr. Dahlke voorbij. En laat daar nou iets vergelijkbaars in staan. Daar worden de problemen met de knie verbonden met `hoe je in het leven staat` en hoe `wendbaar` je bent. En als je het goed leest is de eenzijdigheid ontstaan doordat je de keerzijde hebt verbannen naar de schaduw. Logisch dat je het niet herkent. Want een deel heb je buiten jezelf gezet. Dat was de aanleiding om beter te kijken. In mijn omgeving had ik altijd wel moeite met wispelturige mensen. Ik houd van gestructureerd, betrouwbaar en gepland (controle!!) en kan heel weinig met chaos en spontaan. Die twee kwaliteiten verdienen een plaats in mijn leven en toch kost het me moeite. En de knie is zo eerlijk dat het mij dat iedere keer weer laat zien. Als ik een open houding aanneem gaat het lopen een stuk beter dan wanneer ik alles weer helemaal bedacht en gestructureerd heb. Soms kan ik het, maar vaak schiet ik weer helemaal terug in mijn oude bekende patroon. Zelfs nu het mij al een hele tijd echt beperkt en pijnlijk is, is het toch moeilijk om het patroon los te laten. Maar goed, inzicht is de eerste stap. Alle begin is moeilijk. Vroeg of laat zal ik de oude gewoonte kunnen loslaten. Voor alle duidelijkheid: ik doe het niet alleen. Want alleen heb je kans in je eigen eenzijdigheid te blijven geloven.

Wil je meer van dr. Dahlke zien, zoek op Youtube bijvoorbeeld op ´Krankheit als sprache der Seele´, als je het in het Duits wilt volgen. Hij geeft nu ook een online cursus via Ode.nl in het Engels, klik dan hier

De schaduw accepteren

Niet gehuilde tranen vermoeien. Niet geuite kwaadheid verkrampt. – Riane Malfait

De schaduw accepteren
In de vorige posts gaf ik de wetmatigheden weer, die je volgens de auteurs van “zin van ziekzijn” moet weten om te begrijpen hoe ziektes ontstaan en hoe je door psychotherapie beter kunt worden. Want als je je schaduw leert kennen, hoeft het lichaam en je omgeving er niet zo onder te lijden en hoef je niet zo veel energie te verspillen door het te bestrijden. Net als bij de boeken over emoties wordt er eigenlijk gezegd dat de oplossing ligt in het erkennen en aanvaarden van je minder leuke kanten. Terwijl je heel je leven waarschijnlijk net als ik, bezig bent geweest om juist het leuke te etaleren en het minder leuke te verbergen. Accepteren dat je bijv. jaloers, bang of agressief kunt zijn, is niet hetzelfde als er naar handelen. Dat wordt in dit boek niet bedoeld. Het is zelfs waarschijnlijker dat als je je angsten, agressie en jaloezie niet onder ogen ziet, je er heel veel mee te maken zult krijgen. Maar dan in de buitenwereld. Dus er zal dan veel zijn wat je angst aanjaagt of onveilig laat voelen, je kunt dan bezig blijven iemands telefoon te controleren of je verbazen over de agressie en korte lontjes buiten je. Als je dat goed beseft en echt tot je door laat dringen, dan heb je ineens nieuwe mogelijkheden om je problemen aan te pakken. Namelijk bij jezelf! Je hoeft dan nog even niets te doen, alleen maar bij jezelf waar te nemen wat er in jezelf gebeurt. In hun visie is ziekte ook niet te vermijden. Je kunt ziekte alleen voorkomen door vrijwillig je schaduw onder ogen te zien en je bewustzijn te verruimen.

De betekenis van ziekte voor jezelf toepassen
In deel 2 van het boeken worden de ziektes en hun betekenis uitvoerig behandeld. Maar daarbij geven de auteurs een waarschuwing. Als je in deel 2 van het boek de ziektebeelden leest, kun je in gedachten de symptomen van een bekende opzoeken en kijken of het klopt. “Maar u moet dit wel uitsluitend in gedachten doen en in geen geval andere mensen overvallen met de een of andere interpretatie. Want ten slotte gaat noch het symptoom noch het probleem van de ander u iets aan… Ieder mens moet zich alleen bekommeren om zijn eigen problemen – meer kan hij niet bijdragen aan de vervolmaking van het universum.”
Dus om beter te worden, ga zelf aan de slag, als je durft, met je schaduw en laat de rest van de wereld voorlopig voor zichzelf zorgen. Ik geef hier niet de verklaring van het ziektebeeld reuma weer. Want het is ook niet aan mij om je daar plompverloren mee te confronteren. Als je er aan toe bent, en denkt dat je iets aan deze zienswijze hebt, zoek je het zelf wel op in de bibliotheek.

Als voorbeeld heb ik alleen een paar vragen overgenomen, die je jezelf kunt stellen als je te maken krijgt slaapstoornissen.

  • Hoe afhankelijk ben ik van macht, controle, intellect en waarneming?
  • Kan ik loslaten?
  • Hoe ontwikkeld zijn in mij het vermogen tot overgave en oervertrouwen?
  • Je leven helen

    Leef vandaag, morgen kan alles anders zijn

    Je leven helen
    Ik wil de draad weer oppakken en verder gaan met hoe je je leven kunt helen. En wie kan ik daar beter over aan het woord laten dan Louise L. Hay, die heel veel heeft geschreven o.a. “Je kunt je leven helen”. Ze houdt zich al 30 jaar bezig met gezondheid en je beste leven leiden. Ze is vooral bekend geworden door haar overtuiging dat affirmaties je leven kunnen veranderen. Heeft inmiddels een heel imperium met een drukkerij en evenementenorganisatie. Je kunt veel informatie vinden op de site http://www.hayhouse.com. Ze bieden ook regelmatig gratis webinars aan.

    Ons denken wordt weerspiegeld in onze omgeving
    Goed, nu over het boek “Je kunt je leven helen”. Ze gelooft dat wij onze gedachten kiezen en dat wat we denken weerspiegeld wordt in en om ons heen. We hebben de neiging om het emotionele patroon van onze thuissituatie te herhalen. Dat moeten we onszelf vergeven. Alle ongemak, in het Engels dis-ease (betekent ook ziekte), komt voort uit een staat van niet vergeven. Vasthouden aan kritiseren, schuld, angst en wrok veroorzaken heel veel problemen. In haar ogen moet je al deze gevoelens opsporen en ze loslaten door jezelf te vergeven. Je kunt volgens haar het beste alle “zou moeten”, “hoort zo” uit je systeem bannen en vervangen door “kunnen”. Want het “moeten’ maakt dat je fouten maakt of zult maken. Er is dan een standaard (het moet precies zo), die anders is dan wat jij doet. En dat helpt je niet.

    Loslaten ondermijnende gedachten en emoties
    Ook zij legt dus de nadruk op het opsporen van gedachten en emoties, die je niet steunen. Want uiteindelijk begint het met een gedachte en een gedachte kun je veranderen. Maar je moet je wel eerst bewust worden van ondermijnende gedachten en overtuigingen. Zo stelt zij bijv. dat zelfkritiek de plank misslaat. Zie jezelf als een 3-jarige die boos of bang is, zou je die op zijn kop zitten en steeds zeggen dat hij niet moet zeuren, stom is, ook niks kan, moet ophouden met huilen, aanstellen of zo. Zo doe je wel tegen jezelf als jezelf bekritiseert. Haar advies: wees vriendelijk tegen jezelf, accepteer wat je voelt, besef dat je troost nodig hebt of steun en dat schelden of negeren echt niet helpt. Geef jezelf wat je misschien vroeger niet hebt gekregen. Wees bereid oude patronen los te laten. Wat het moeilijkst voor je is om los te laten, is datgene wat je het meest nodig hebt. Het bereid zijn alleen is een grote stap, maar dan is er weerstand. Het toont zich bijna meteen. Ik heb een paar voorbeelden uit het boek opgenomen.

    Vormen van weerstand tegen loslaten:

  • non-verbaal; het onderwerp veranderen, te laat komen, uitstellen, eten, drinken of roken
  • veronderstellingen; het zou niet zo veel uitmaken, ik zou mijn hele persoonlijkheid moeten veranderen, niemand anders doet het
  • overtuigingen; het klopt niet, het is teveel werk, het is te duur, het duurt te lang, ik ben niet zo’n persoon
  • zij; dit is niet de juiste omgeving, ik kan niet vrij nemen van mijn werk, zij moeten eerst veranderen, ik wil niemand pijn doen
  • beperkende gedachten over onszelf; ik ben: te oud/te jong/te dik/te dun/te lui/te sterk/te zwak/te slim/te dom enz.
  • uitstel tactieken; ik doe het zo, ik heb nu geen tijd, ik heb het nu te druk, zo gauw ik … gedaan heb
  • ontkenning; er is niets mis met mij, ik kan er niets aan doen, als ik het negeer gaat het misschien vanzelf wel weg
  • angst; ik ben er nog niet klaar voor, ik zou kunnen falen, zij kunnen mij afwijzen
  • ongeduld; als het niet meteen resultaat geeft, dan werkt het niet bij mij
  • Wordt vervolgd.

    Veroorzaak je zelf je emotionele problemen?

    Ik zit gevangen en ik ben de gevangenisdirecteur – Charlie uit Two and a half men

    Je veroorzaakt zelf je emotionele problemen
    De vorige posts maken duidelijk dat de schrijvers geloven dat je zelf je emotionele problemen veroorzaakt. Volgens hen is dat goed nieuws :). Want dat betekent nl. dat je de situatie zelf kunt veranderen. Dat je op niemand hoeft te wachten om gelukkig, tevreden en kalm te zijn en te blijven. Een ander kan dat jou niet geven. Alleen jij hebt die macht. Als je je slachtoffer voelt van omstandigheden of andere mensen heb je je macht uit handen gegeven. Dat kost je heel veel energie. Dus die macht moet je weer terugpakken. Zo lang je denkt dat iemand jou uit je gevangenschap zal bevrijden, en je niet bewust bent dat jezelf de sleutel in handen hebt om eruit te komen, blijft je situatie zoals die is of wordt het erger. Op YouTube vond ik de volgende vergelijking. Stel je auto wil niet starten en jij denkt dat het aan de banden ligt, dan ga je de banden oppompen. Dan probeer je het opnieuw en helaas de auto start nog niet. Als je dat blijft doen, dan eindig je met 4 platte banden en een auto die niet start. Ik heb vergeten het filmpje met de uitleg te markeren en kan het nu niet meer vinden. Je moet het voor nu dus met deze uitleg doen.

    Denkpatronen veranderen
    Waarom is het zo moeilijk om die gedachtenpatronen te veranderen? Ik zal zelf de laatste zijn om te zeggen dat het gemakkelijk is om je denkpatronen en automatische reacties te veranderen. Ik voel het aan den lijve, zogezegd. Het is zo moeilijk omdat we aan onze magische formule verslaafd zijn. Als ik me maar genoeg zorgen maak, pieker, alles onder controle houd enz. dan zal mij geen onheil overkomen of ik ben er op voorbereid. De waarheid is dat je daarmee creëert wat je niet wilt en er moe van wordt. Dus je krijgt niet wat je wilt en door al je inspanningen wordt je doodmoe. Allemaal verspilde moeite.
    Je verliest een hoop energie aan die automatische programma’s. Net zoals bijv. een virussysteem op je computer. Je merkt alleen dat je systeem trager wordt, maar van het virusprogramma zelf merk je heel weinig. Om je energie en je levendigheid terug te krijgen, kun je het beste aandacht besteden aan het onbewuste achtergrondprogramma. Zo gauw je je ervan bewust wordt, ben je in staat zelf weer keuzes te maken over hoe je wilt reageren en waar je je energie aan wilt besteden.

    De beste manieren om je van je automatische reactiepatronen bewust te worden zijn:

  • focussen, zie de eerdere post of het boek van Eugene Gendlin;
  • negatieve emoties verwelkomen en ermee leren spelen en dan de kracht erachter te ontdekken zoals Marinus Knoope voorstelt;
  • ‘moetens’ in je zinnen opsporen en vervangen door ‘willen’ of andere oefeningen uit RET;
  • de oefening RRR: word je bewust van je automatische gedachten en schrijf ze op (record), vraag je af of het echt zo is (rationalize) en vervang ze door constructievere gedachten (replace);
  • de emoties toe laten waarvan je ooit hebt besloten dat ze te gevaarlijk waren, zoals Tara Goleman Bennet voorstelt.
  • Er zijn er vast nog meer, maar voor nu laat ik het hierbij. Kies een van de methodes en merk wat het je oplevert.

    Wat moet er?

    Je kunt je gedachten niet stoppen. Je kunt alleen stoppen ze te geloven. – Erik Zuydam

    Wat moet er?
    Heb je jezelf al op ‘moeten’ betrapt? Ik ben hier al een tijd geleden mee bezig geweest, maar toch betrap ik me er nog vaak op. Alleen al wat ik de vorige keer beschreef over het schoonmaken van het huis. Ik moet dat doen, het hoort schoon en opgeruimd te zijn. Maar de enige die de lat daarin hoog legt, ben ik zelf. En ik heb er last van. Je zou zeggen als je dat weet, dan stop je er toch gewoon mee. Vreemd maar waar, dat is dus lastig om te doen. Ik kan het wel even, maar dan wordt het me weer teveel en dan moet ik het gewoon weer gaan opruimen, organiseren en schoonmaken. Zucht, steun, zucht 🙂 Ik bedacht me dat het bijna een scene lijkt uit Absolutely Fabulous, waarin Edina haar keuken heeft laten verbouwen en in eerste instantie helemaal blij is met al haar smetteloos lege symmetrische oppervlakten. Maar dan wordt de keuken gebruikt en staat ze hulpeloos met haar handen in de lucht “waar zijn mijn oppervlaktes gebleven?” Het is altijd gemakkelijker om om iemand anders zijn neuroses te lachen dan die van jezelf.

    Waarom zulke irrationele gedachten
    Toch volgt min of meer vanzelf de vraag: waarom zouden intelligente mensen zich in hele irrationele gedachten verliezen? Het is niet is wat we willen of lijken te kiezen. Het antwoord uit het boek is: “U bent, als praktisch alle mensen, van nature iemand die redeneert en problemen oplost. Maar u bent tevens meester in het rationaliseren, u zelf voor de gek houden en onverdraagzaamheid. U kunt heel helder denken, maar ook in kronkels. U bent aan de ene kant psychisch gezond genoeg om in leven te blijven en gelukkig te zijn, maar aan de andere kant bent u ook gek genoeg om heel irrationeel, onlogisch en inconsistent te zijn. In de woorden van Eckhart Tolle er zit een “waanzinnige” kant aan het denken. Maar je bent gelukkig niet alleen.

    Geldt dat ook voor mij?
    Nu denk je vast, dat geldt voor anderen, niet voor mij. En dat kan best. Als je geen ‘moetens’ hebt gevonden, dan heb jij je waarschijnlijk al van deze ‘moetens’ bevrijd. Dan zul je waarschijnlijk niet veel last hebben van emotionele problemen. Voor alle anderen: je kunt doorgaan met het opsporen van een oplossing voor het drama en ellende. Want waarschijnlijk “begint u met een ‘moeten’ om daar vervolgens ‘logischerwijs’ en met het grootste gemak uit af te leiden dat bepaalde situaties afschuwelijk zijn.” Het is niet een beetje vervelend, nee, het is een ramp! En dan zijn er nog twee veel gebruikte irrationele denkwijzen: op de persoon betrekken en in termen van alles of niets denken. Deze automatische gedachten patronen kun je leren stoppen. Daarvoor zijn verschillende methodes. Ik heb een overzichtelijk filmpje van watchwellcast gevonden. Ik zou zeggen kijk en probeer.

    Moeten maakt gek

    Ik heb alle mag-nieten uit mijn tuin gehaald en vervangen door heerlijk geurende hyacinten – Lenette van Dongen

    Moeten maakt gek
    De titel van deze post is ook de titel van een boek van Albert Ellis en Wouter Brackx. Albert Ellis is de grondlegger van de Rationeel-Emotieve Therapie (1955), waar later de term Gedrag aan toegevoegd is. Dit boek stelt dat 90% van onze problemen emotionele problemen zijn en dan volgt de opmerkelijke stelling: we doen het zelf. De ellende en drama in ons leven veroorzaken we zelf door een irrationeel beeld van onszelf en de wereld. Ik denk dat dit wel waar is, maar toch wil ik het nuanceren. We doen het wel zelf, maar we waren ons er niet van bewust. Daarom gaat het opnieuw niet om iemand de schuld te geven ook jezelf niet. Je kunt de informatie en oefeningen in het boek gebruiken om nu een verandering in je leven door te voeren. En het is misschien makkelijker als je een handvat hebt om de irrationele gedachten op te sporen. Dat is nl. het woord ‘moeten’.

    De kerngedachte van RET
    “De kerngedachte van RET is dat we niet zozeer emotionele problemen krijgen door de gebeurtenissen en de daden van de personen om ons heen, als wel door de wijze waarop we dat alles opvatten. Die wijze is vaak star en niet flexibel. Zinnen waarmee we de situatie beschrijven bevatten vaak het woord ‘moeten’. Dat moeten is zo absoluut, bevat zo weinig speelruimte dat we daarmee een val zetten voor onszelf: de werkelijkheid komt eenvoudigweg niet overeen met ons denken erover en conflicten kunnen niet uitblijven. …. De RET laat zien dat er een andere manier van denken mogelijk is, waarbij wordt uitgegaan van de werkelijkheid, en waarbij u uw energie niet richt op het protest ertegen maar op uw pogingen tot daadwerkelijk veranderen van die werkelijkheid.”

    Moetens opsporen
    Dit boek is zowel een leerboek als werkboek. Al op de titel word je uitgenodigd om zelf je emotionele problemen aan te pakken. Het idee is dat we gaan ont-moeten. De laatste term is van Daniel Offman, maar dat terzijde. We gaan de zinnen bekijken waarin moeten voorkomt en een moeten dat niet anders kan. Het kan soms ook verpakt zijn als ‘zou moeten’, ‘hoort zo’ of ‘mag niet’ Bij elke zin waarin dat gebruikt wordt, gaan we kijken of het echt zo moet. Of met andere woorden ‘waar is het bewijs dat het zo moet’. De boodschap van dit boek is “dat een heleboel geestelijke ellende en ernstige emotionele beroering totaal onnodig zijn”.

    “De drie fundamentele “moetens”, die emotionele problemen veroorzaken zijn:

    1. Ik moet goede prestaties leveren en/of waardering van belangrijke mensen krijgen anders ben ik een onvolwaardig individu;
    2. Jij moet mij eerlijk en netjes behandelen en het me niet erg lastig maken anders ben jij een waardeloos individu;
    3. Het leven moet mij de dingen geven die ik wil en het moet mij behoeden voor pijn; anders is het leven ondraaglijk en kan ik nooit meer gelukkig zijn.”

    Volgens de schrijver zijn deze algemene “moetens” volledig irrationele gedachten. En als die gedachten zoveel ellende voortbrengen, dan is het dus zaak om die gedachten niet meer te geloven en met constructievere gedachten te oefenen. Want als je de gedachten gaat onderzoeken, welke bewijzen vind je dan? Is er iemand als autoriteit die je deze dingen oplegt? Zelfs in onze wetgeving of de 10 geboden komen deze niet voor. Dus waardoor ben jij deze gaan geloven en als je er last van hebt, ben je bereid die gedachten aan een onderzoek te onderwerpen? Ben je bereid je ongelijk toe te geven? Dat je tot nog toe naar deze ‘moetens’ hebt geleefd, wil niet zeggen dat je het verder ook zo moet doen. En als je denkt dat het voor jou niet geldt, probeer dan iedere keer dat je in een zin ‘ik moet’ gebruikt, dat ‘moeten’ te vervangen door ‘ik wil’.

    Negatief beschouwde emoties

    Wie goed aanvoelt wanneer het beter is nog even te wachten
    Wie weet wanneer de tijd rijp is om impulsen te volgen
    Wie dus goed aanvoelt wanneer hij moet beslissen
    Weet op dat moment ook precies wat te doen
    Een strateeg verstaat zijn gevoelens – Marinus Knoope

    Het heden genieten
    Het boek “de Ontknooping” begint met de vraag of je het heden kunt leren genieten en hoe je kunt genieten als je je slecht voelt. Voor veel mensen die ziek zijn een moeilijke vraag met een heel wisselend antwoord, schat ik. Marinus Knoope is aan dit boek begonnen nadat hij de diagnose ziekte van Parkinson heeft gekregen. Hij weet dat hij fysiek steeds minder zal kunnen, maar zet zich nog steeds in voor de zaken waarin hij gelooft. Maar ook voor hem is het bovenstaande een moeilijke vraag, blijkt uit de interviews die hij gegeven heeft. Als ik even terug ga naar Eckhart Tolle dan zou zijn antwoord zijn: je hebt alleen het heden, het nu. Iets anders bestaat niet. Dus als je nu niet kunt genieten, wanneer dan wel? Volgens Tolle moeten we juist ten volle aanwezig zijn in het nu. Hij zegt: je kunt al je problemen van nu aan, maar niet die van het verleden en niet die waar je misschien ooit mee te maken krijgt.
    Dus de paradox is dat je geen ander moment hebt dan nu, maar dat nu een moment is waar je uit weg wilt. Want het bevalt je niet hoe het heden eruit ziet. We willen ons niet voelen, zoals we ons voelen. Sterker nog we weten niet eens precies hoe we ons voelen.

    Niets voelen is onmogelijk
    Vraag een willekeurig iemand zomaar hoe hij zich voelt of wat hij voelt en je krijgt een antwoord als “niets, ik voel niets”. Niets voelen is feitelijk onmogelijk, want dan zou je niet meer leven. Je voelt altijd wel wat. Als je je bewust bent van je lichaam, kun je tintelingen voelen of een knoop in je maag of vul zelf maar in. Ook emoties kun je de hele tijd voelen, maar vaak letten wij pas op als ze pijnlijk of prettig zijn. Daartussen herkennen we niet zo veel.

    Negatief beschouwde emoties uitnodigen
    In de ´Ontknooping´ gaat Marinus Knoope in op emoties en vooral de als negatief beschouwde emoties. “We moeten er niet vanaf, we moeten eraan”. Als je je negatieve emoties durft uit te nodigen, ze helemaal te voelen en ermee leert spelen, dan zul je ook de kracht leren kennen, die erachter zit. Zo is een leraar het meest effectief als hij kan spelen dat hij boos is. Als hij echt boos is, gaan de leerlingen hem waarschijnlijk uitlachen.
    Hoe speel je dan met je negatieve emoties?

      Stap 1 is de emoties de ruimte te geven. Als je een onbehaaglijk gevoel voelt knagen op de achtergrond, ga er eens rustig voor zitten om het helemaal te voelen.
      Stap 2 is om zonder woorden uitdrukking te geven aan het gevoel en het welkom te heten.
      Stap 3. is je niet te verliezen in het zoeken naar de oorzaak van je emoties.
      Stap 4 is om de emotie te verbeelden zonder woorden, voor de spiegel of in gezelschap van goede vrienden. Mensen begrijpen de emoties op het niveau zonder woorden veel beter dan met woorden. Woorden zijn ontoereikend. Vaak vertel je dan alleen het verhaal dat tot de emotie heeft geleid. Dan krijg je een andere reactie dan wanneer je de emotie verbeeldt. ´Elke bevrijde ongewenste emotie kent zijn eigen vreugde.`

    Kijk naar dit voorbeeld