De taal van het lichaam

De taal van het lichaam, vergeet het.
Het lichaam vertelt niks. Gerrit Komrij

De taal van het lichaam herkennen
De meeste mensen denken net als Gerrit Komrij dat het lichaam niets vertelt. En dat we gewoon in ons hoofd kunnen blijven leven. Het lichaam doet dan vanzelf wel wat wij willen. Dus als wij ineens in ons hoofd halen dat we een marathon willen lopen, dan moet dat gebeuren. Hoe slecht we er tot dat moment ook voor hebben gezorgd. We worden zelfs boos, teleurgesteld of gefrustreerd als blijkt dat we daar moeite voor moeten doen. Iedere keer een beetje meer in plaats van in een keer gewoon die 40 kilometer lopen. We zouden eigenlijk een samenwerkingsverband met het lichaam kunnen aangaan. Kijken wat er mogelijk is en hoever goed voelt.
Hoe herkennen we de taal van het lichaam? De eerste stap is te voelen. Voelen wat er zich in het lichaam afspeelt. Waar zit spanning in de spieren? Waar voelt het onprettig? Voel je iets bijzonders of juist helemaal niets? In dat laatste geval heb je een probleem, want niets voelen kan eigenlijk niet. Dan ben je heel ziek, zodat je je er niet meer van bewust bent of dood (dan ben je je echt niet meer bewust van je lichaam). In alle andere gevallen zit je teveel in je hoofd en laat je je lichaam in de steek.
Ik deed eerder de suggestie dat je naar spreekwoorden kunt kijken. Daarin is nog wel een relatie te vinden met een gevoel en waar zich dat in je lichaam bevind.
Nu voeg ik een oefening toe om het contact met het lichaam te herstellen. Kies tenminste 3 momenten op de dag dat je je hele lichaam aandacht geeft. Bijvoorbeeld: hoe voelen de voeten, de enkels, onderbenen, knieën, bovenbenen, billen, buik, rug, borstkast, schouders, armen en handen, nek en schouders, hoofd en gezicht. Je kunt ook een paar keer opstaan en bewust gaan ademhalen. Dan maak je ook even contact met het lichaam.

We zijn gebouwd om te bewegen
Een mens is gebouwd om te bewegen, maar dat hebben we vaak afgeleerd. Ik las pas dat Nederlanders kampioen zitten zijn. We zitten de hele dag, in de auto of de trein, op het werk en ’s avond voor de buis. En al dat gezit komt onze gezondheid niet ten goede. Zelfs voor onze hersenactiviteit is het beter als we wat meer bewegen. Ik heb pas prof. Scherder een pleidooi zien houden voor bewegen als onderdeel van je dagelijkse routine. Ik pleitte eerder voor een manier van ontspannen bewegen. Maar vind vooral je eigen manier om te gaan of te blijven bewegen.

Wat heeft het lichaam nodig?
Het lichaam heeft niet zo’n grote wensenlijst. Toch is het vaak moeilijk om eraan te voldoen. Het lichaam wil graag voedzaam en energierijk eten. Wij kiezen vaak liever voor lekker. Voor veel mensen gaan die twee niet samen. Het lichaam wil graag slapen op zijn eigen ritme. Wij kiezen vaak om net wat langer tv te kijken, nog even de berichten op de telefoon te kijken etc. Dat we daarmee onszelf te kort doen merken we pas de volgende ochtend als de wekker gaat.
Het lichaam wil graag afwisseling tussen actie en ontspanning. In onze volle agenda past wel actie, maar meestal maar heel weinig ontspanning. We staan eigenlijk de hele dag aan. En daar raken we van in de war. Er zijn nu meer arbeidsongeschikten door psychische klachten dan door lichamelijke kwalen. En toch kunnen we niet zien dat we het anders kunnen aanpakken. Want dan wordt het leven wel supersaai nietwaar?

Nog een suikerverhaal

Een verhaal over suiker

Ik zapte bij het tv kijken langs de zenders en stuitte bij Humberto Tan op  Robert Lustig, arts, die zich heel duidelijk uitsprak tegen suikers. Er zijn volgens hem een aantal mythes over gewicht, relatie met ziekte en wat je er zelf aan kunt doen. In zijn ogen zijn suikers de boosdoeners.  Ze zijn verslavend en worden niet gereguleerd, zoals met bijv. tabak of alcohol wel wordt gedaan. En we moeten nu ingrijpen want het heeft grote gevolgen voor onze gezondheid en zelfs de economie. We kunnen het niet overlaten aan het individu als die zo overal en altijd wordt blootgesteld aan deze substantie. Er is veel meer voor nodig. En een van de bedrijven die zich volgens hem dat nu realiseert en er iets aan gaat doen is Mars. We moeten niet zo maar overgaan tot suikervervangers of kunstmatige zoetstoffen. We weten nl. nog niet wat die op de lange termijn doen en of ze niet bijdragen aan het probleem van ‘slanke buitenkant, vette binnenkant’

Meer bewegen, minder eten

Ten eerste is het een mythe dat dik worden aan jezelf ligt en je gewoon meer moet bewegen en minder eten. Want, en dat vermoedde ik al langer, een calorie is niet gelijk aan een calorie. Lijkt wel onlogisch, maar een calorie die je uit frisdrank binnen krijgt, daar heb je eigenlijk niets aan. Brengt je hele interne systeem in de war en levert nauwelijks voedingswaarde. Terwijl bijv. suikers uit fruit wel verteerd kunnen worden doordat ze in vezels zitten. Die calorieën kun je dus wel gebruiken en daar wordt je niet zo maar dik van. Dus voor sommige mensen levert de inspanning meer bewegen minder eten niet genoeg op. Ze moeten nl. heel anders leren eten.

Gewicht en de relatie met ziekte

Ten tweede is er niet altijd een link te leggen tussen overgewicht en chronische ziekte. Natuurlijk hebben veel mensen met overgewicht wel last van bijv. verhoogde bloeddruk of diabetes, maar onder de mensen met normaal gewicht komt dat ook voor. Dus een uiterlijk slank iemand kan net zo goed door de verkeerde voedingsstoffen een ongezonde binnenkant hebben. Hij noemt dit verschijnsel “slanke buitenkant, vette binnenkant”.

Kennis

Ten derde ontbreekt de kennis en toegankelijkheid over gezond eten bij heel veel mensen. We weten gewoon vaak niet meer wat we eten en ondanks de “gezonde keuze” sticker of iets vergelijkbaars worden we nog vaak op het verkeerde been gezet.

Verslavende substantie

Als laatste is suiker verslavend. Daarom doen de producenten van voedsel het graag in hun product. Dan ben je geneigd het meer en vaker te eten. Denk dan bijv. aan ontbijtproducten, kant en klare pastasauzen, soepen of zelfs vleeswaren. Terwijl andere verslavende stoffen aan banden worden gelegd, is dat bij suiker niet het geval. Het is gewoon en we eten er onbewust steeds meer van.

De draad weer oppakken

En natuurlijk wist ik dit al wel. Ik heb er zelfs vaker over geschreven. En ik drink al geen frisdrank, kook meestal met verse producten. Maar toch door de afgelopen periode van weinig bewegen en weinig energie heb ik mezelf toch meer getroost met zoetigheid dan goed voor me is. En door de presentatie van dr. Lustig denk ik dat ik mezelf toch nog betere voeding kan gunnen en het snoepen een tijdje ga laten. Ik ga me weer een tijdje bezig houden met de recepten van “een leven lang fit“. Niet dat zoetigheid helemaal niet meer mag, want zoals deze dokter Lustig aangeeft “Een toetje is geweldig, maar niet als ontbijt”. Hij wees ook op een Nederlands initiatief, Voeding leeft, dat onze relatie met voeding wil verbeteren.

Als het voor jou van toepassing is, doe er dan je voordeel mee.

Nog wat meer over een ongemakkelijke waarheid

 

De waarheid is nooit precies zoals je denkt dat hij zou zijn. – Johan Cruyff

 

Ongemakkelijke waarheid

Wat we meemaken heeft gevolgen voor ons welbevinden. Aangename ervaringen en goed kunnen omgaan met tegenslag heeft een positieve weerslag op ons. Als we niet leren omgaan met tegenslag en het negatieve vasthouden ervaren we daarvan ook negatieve gevolgen in ons fysieke lichaam of psyche. Deze ongemakkelijke waarheid belichtte dr. Nadine Burke in de vorige post. En ook merkte zij op dat er niet meteen heel veel mensen warm liepen voor haar boodschap. Het is een ongemakkelijke waarheid, die we liever niet onder ogen zien. Net als bij de boodschap van Al Gore een paar jaar geleden, gaan we de boodschap liever aanvechten, alternatieve verklaringen zoeken of negeren. Je kunt voor elk bewijs natuurlijk ook wel het tegenovergestelde vinden. Dus als je er nog niet aan toe bent, dan doe je er ook nu niets mee. Maar ik vind het wel tijd voor een herhaling en natuurlijk een stukje nieuw.

Herhaling

In het begin van dit blog schreef ik al over het boek “De zin van ziekte” van Ruediger Dahlke en Thorwald Detlefsen. Na het zien van de talk van dr. Burke moest ik weer aan dit boek denken. Ik weet dat de schrijvers het boek zelf al als ongemakkelijk maar noodzakelijk omschreven. Iets wat mensen liever niet zouden willen lezen. Maar wat zij toch te belangrijk vonden om niet op te schrijven. In het eerste deel van dat boek beschrijven zij de wetmatigheden van het leven, zodat je kunt begrijpen wat je ziekte veroorzaakt en wat je zelf kunt doen om daar verandering in aan te brengen. In het tweede deel van het boek beschrijven zij aandoeningen en hun achtergrond. Daarmee kun je je voordeel doen als je zelf niet weet wat de klacht je wil zeggen.

Het nieuwe

Het nieuws is dat dr. Dahlke nu een cursus geeft in het Engels en online, om jezelf of anderen op weg te helpen naar genezing. Ik las erover en dacht gelijk dat ga ik doen. Maar bij goed kijken, zag ik dat de prijs wat aan de hoge kant is voor mij op dit moment. Maar wie er wel zijn voordeel mee wil doen, klik hier (ik heb geen aandelen of andere belangen).

Voor wie wel meer van dr. Dahlke wil zien, zonder meteen een intensieve cursus te volgen is er ook veel informatie op youtube. Ik vond deze serie opnames (ik heb alleen de eerste ingevoegd), van vorig jaar op het congres Medicijn en bewustzijn. Als je even je best doet, is het met school-Duits goed te volgen. Het boek dat hij bespreekt “Buch der Widerstände” is nog niet in het Nederlands vertaald en Duits lezen vind ik nog iets te ingewikkeld. Wie weet komt het over een tijdje.

 

 

Gezondheidsgeheim

Wie geen oog heeft voor zijn gezondheid is als een monteur die geen oog heeft voor zijn gereedschap. – Spaans gezegde

Gezondheidsgeheim nr.6

Dan is het nu tijd voor de maandelijkse gezondheidsgeheimen. Dit keer is het ontgiften. Nog steeds uit het boek “Geheimen van mensen die nooit ziek zijn”.  Het begint met het opmerkelijke verhaal van Phil Damon. Een man die niet uit zijn mond stinkt als hij ’s ochtends wakker wordt. Hij verwisselt niet dagelijks zijn sokken en ondergoed. En, dat is het opmerkelijke aan dit verhaal, hij verspreidt geen lichaamsgeur. Hij zegt dat het door ontgiften komt.

“In Phil’s ontgiftingsregiem stond het eten van mager, vers en vaak rauw voedsel centraal: Hoe vetter, meer bewerkt en kunstmatig verrijkt ons dieet, hoe groter het deel ervan dat in ons lichaam blijft. Onze organen maken overuren om de giftige moleculen te verwijderen. Hoe minder ‘geconcentreerd’ voedsel ons dieet bevat, hoe efficiënter dit gebeurt – vanuit het bloed naar darmen, blaas, longen en huid – zodat de schadelijke stoffen niet in de cellen blijven.”

De feiten over ontgiften

Ontgiften wil zeggen het lichaam ontdoen van vreemde stoffen. Ontslakken wordt het ook wel genoemd. Het lichaam lijkt alles wat het niet meteen kan gebruiken of verteren op te slaan. En omdat onze omgeving steeds meer giftige stoffen bevat, die ook in ons eten terechtkomen, moeten we het lichaam de tijd geven om die stoffen af te voeren. Minder van die gifstoffen binnenkrijgen en je ervan ontdoen voordat ze schade kunnen aanrichten dat is het belangrijkste van dit verhaal. Maar ons lichaam maakt zelf ook giftige stoffen, zoals hormonen. Het lichaam heeft een natuurlijke ontgiftingsfunctie, maar we staan nu wel aan heel veel stoffen bloot.

Wat kun je zelf doen?

Er zijn heel veel manieren om te ontgiften, waarvan vasten het bekendst is. Hele luxe kuren worden aangeboden voor veel geld. Maar als je geen medicatie neemt, kun je dit ook zelf.  Ik heb ik daar al een keer over geschreven. Kijk daarvoor hier.

Ook door warmte kun je ontgiften, zoals bijv. sauna en bikram-yoga.

“Pas op met de talloze ontgiftingsproducten, die in de handel zijn. De (doorgaans dure) producten, die veel fabrikanten aanprijzen, beloven in de meeste gevallen vermoedelijk meer dan ze waarmaken.”

In Nederland was dr. Moerman de eerste die de overbelasting door ons welvaartsdieet wilde verminderen door een speciaal dieet dat hij voorschreef aan zijn patiënten. Hij werd er door verguisd, maar inmiddels is er meer over bekend en durven artsen heel af en toe leefstijl- en dieet adviezen te geven.

Waar heb jij baat bij?

Heb je een gezondheidstip? Laat die in het onderstaande formulier of via de reactie-mogelijkheid weten. Je dingt dan mee naar een verzilverde geluksster. Ik gebruik je gegevens niet voor reclame en geef ze zeker niet door aan derden. Je krijgt alleen een mail als je tot de winnaars behoort.

dr Frankenstein, I presume?

Veel kennis leidt niet tot wijsheid – Ricardo Semler

Het monster van Frankenstein
De afgelopen week dook ineens een nieuwsbericht op over een Italiaanse arts, die beweert dat hij binnen 2 jaar een hoofd op een ander lichaam kan transplanteren. Ja, je leest het goed. Ik dacht eerst ook dat het een 1-april grap of zo was. Maar de arts in kwestie wist het zeker. Het gaat hem lukken om deze operatie binnen 2 jaar te realiseren. Het benodigde geld denkt hij op te kunnen halen via crowdfunding. Een rondgang van een krant bij collega artsen leverde niet veel bijval op. Nog los van de ethische bezwaren dachten zij ook niet dat het mogelijk was.

Ik kon uiteindelijk alleen aan het verhaal van Frankenstein denken, die er in zijn laboratorium in geslaagd was uit levenloos materiaal een schepsel te maken. Dat schepsel leert van andere mensen en boeken, maar is voor Victor Frankenstein toch meer last dan zegen. En dat denk ik ook van het bovenstaande voornemen.
Misschien gaat het ooit gebeuren maar moeten we dat wel willen?

De wereld kantelt
De laatste tijd heb ik verschillende documentaires van Tegenlicht gezien over hoe we aan de vooravond van grote veranderingen staan. In een daarvan komt Ricardo Semler aan het woord. Hij denkt dat het systeem dat we nu kennen aan het einde is en dat de wereld die we nu gecreëerd hebben, niet het beste in ons naar boven brengt. Er is wel veel kennis, maar de wijsheid is ver te zoeken. In de andere uitzendingen ging het over vernieuwing in het onderwijs en een Nederlandse professor, die een kantelbeweging op gang wil brengen. De laatste is ook overtuigd dat het beter, duurzamer en meer met een menselijke maat kan. Want we zijn het vertrouwen in banken en instituties kwijt geraakt. We zoeken weer naar netwerken en lokale ondernemingen.

Dat bracht me aan het denken over de gezondheidszorg. Want het eerste voorbeeld is er één in een lange reeks van bijzondere ontwikkelingen in de mogelijkheden. Organen, die normaal afgekeurd zouden worden, kunnen in een laboratorium in leven worden gehouden en gefilterd, zodat ze toch bruikbaar zijn. Op termijn kan een injectie met stamcellen het orgaan in het lichaam herstellen enz. Het denken in onderdelen en het vervangen ervan is nu ruim 60 jaar beschikbaar. En heel veel mensen kunnen daardoor langer leven. De kennis over het lichaam neemt toe en daardoor kunnen steeds meer ingrepen succesvol worden uitgevoerd. En wat kan dat moet ook gebeuren. Bijna niemand stelt daar een vraag bij.

“Maar”, hoorde ik pas iemand zeggen, “artsen zijn heel knap. Ze kunnen echt steeds meer. Maar zo goed als het was wordt het toch niet meer.”
En ik las in het blog van een mantelzorger dat haar man niet nog een keer gereanimeerd wil worden. Het leidt haar tot de stille vraag “Wat doen ze ons toch aan?”
Misschien moeten we deze vervangings-geneeskunde eens kritisch onder de lamp leggen. En ons afvragen waarom een lichaam dat gebouwd is om 120 jaar te worden het maar zo’n 70 jaar volhoudt. Wat is er voor nodig om het volledige potentieel te benutten? Dus hoe kunnen we gezond blijven in plaats van steeds opgelapt te moeten worden? De kennis heeft ons nog niet naar wijsheid geleid. En er is wel wijsheid nodig. Wijsheid om te zien wat we zelf kunnen veranderen, wat we wel moeten vervangen en de wijsheid om te weten dat het genoeg is. Niet van een enkele ethicus, maar van de patiënten en hun partners zelf.

Ongezond door eigen schuld?

When life is sweet, say thank you and celebrate. And when life is bitter,say thank you and grow. – Shauna Niequist (Als het leven zoet is, zeg dank je en vier het. En als het leven bitter is, zeg dank je en groei.)

Het is de bedoeling dat een dieet niet werkt
Een dieet werkt bijna nooit, zei ik de vorige keer. Ik heb nu de documentaire “wie maakt je dun” bekeken. Op zijn mildst kun je zeggen dat een dieet je een handreiking biedt om je calorieën in balans te brengen. Dan gaat het niet over 10 kilo kwijt in een maand, maar geleidelijk steeds een beetje afvallen. De hele dieet-industrie is er vooral voor het instandhouden of groeien van zichzelf. Er wordt door een ex financieel topman van een dieet bedrijf toegegeven dat het business model van het bedrijf is gebaseerd op het niet werken van het dieet. Want daardoor komen mensen terug. Als het wel zou werken dan zou het bedrijf geen bestaansrecht hebben. Natuurlijk wordt die stelling door de huidige woordvoerder ontkend. Net als de lage percentages van mensen, die na een paar jaar nog op hun gewicht zijn.

Het is dus je schuld niet als het dieet voor jou niet werkt of maar tijdelijk werkt. Het is de bedoeling. Het kan je alleen helpen als je al een redelijk normaal voedingspatroon hebt, alleen tijdelijk wat extra kilo’s kwijt wilt. Maar voor ernstig overgewicht is dit middel alleen niet geschikt.

De globale boodschap is dat je wel ondersteuning kunt vinden in een supportgroep of product, maar dat je toch vooral bereid moet zijn om iets anders te doen dan dat je tot nu toe gedaan hebt. Je kunt je ook beter richten op fit en gezond dan het getal op de weegschaal. Zoek het ideale gewicht waar jij je goed bij voelt en niet wat nu het meest in de mode is.
Ik ken iemand die al best veel sportte en ervoor koos de suikers in zijn dieet drastisch terug te brengen en zo in een jaar ruim 15 kilo is kwijtgeraakt. Bij mij zelf was het een combinatie van minder suikers en meer wandelen. Dat deed ik toen elke dag een uur. En in het begin verandert er niets. De weegschaal bleef gewoon hetzelfde gewicht aangeven. Maar de centimeters veranderden wel. En na een maand of 4 deed de weegschaal ook mee. Ik merk dat nu ik niet zo veel beweeg het moeilijker is om op gewicht te blijven. Dus ben ik maar weer gestart met beter op de onnodige suikers te letten.

De alternatieven
Er zijn wel alternatieven, maar dan moet je wel bereid zijn voor de lange termijn te gaan. Je kunt misschien het voorbeeld van ZenHabits volgen en kleine veranderingen aanbrengen. Want een koekje minder per dag is toch zo’n kilo per jaar. Frisdrank vervangen door water, geen suiker meer aan je koffie of thee toevoegen. Gewoon iets kleins dat voor jou op de lange termijn haalbaar is.

Of luister naar de reclame “wat er niet bijkomt, hoeft er ook niet af”. Als je dat op je koelkast of snoeptrommel plakt, bedenk je je misschien voordat je aan je impuls toegeeft. Dr. Phil raadde vaak aan in de winkel al niets meer mee te nemen om de snoeptrommel of la te vullen. Simpelweg omdat je het niet kunt eten als je het niet in huis hebt.

Bedenk ook goed wat je verwacht als je slank bent. Want als je dan nog steeds alleen op de bank zit, zonder sociale contacten of je ideale partner, zal de verleiding om dan weer te gaan eten groot zijn. Dan heb je misschien wat aan het boek “Women, Food and God” door Geneen Roth. Ik vond haar stelling dat we eten om iets heel anders te vervullen dan lichamelijke trek een eye-opener. In een uittreksel van dit boek voor O magazine zegt ze: “I tell my retreat students that they need to remember two things: to eat what they want when they’re hungry and to feel what they feel when they’re not. Inquiry—the feel-what-you-feel part—allows you to relate to your feelings instead of retreat from them.“. (Ik vertel mijn studenten dat ze twee dingen moeten onhouden: eten wat ze willen eten wanneer ze trek hebben en te voelen wat ze voelen wanneer dat niet het geval is. Onderzoek van het voel-wat-je-voel-deel staat je toe om je te verbinden met je gevoel in plaats van je ervan terug te trekken.) Zo las ik in de krant een tijd terug dat er ook in Nederland iemand is die dat voor zichzelf heeft uitgevonden en er een boek over heeft geschreven en zelf uitgegeven. Ik denk dat het Mariska Boog is, waarvan ik “het onbewuste dieet” vond. Ik ken het zelf niet, maar haar aanpak spreekt me wel aan.

Maar bij dat alles geldt toch wel dat het voor sommige mensen in hun omstandigheden heel moeilijk is. Omdat ze niet over de juiste informatie beschikken, niet over de bronnen om tot ander gedrag te komen en hun eigen situatie als vaststaand beschouwen. Ik vond in het Parool dit artikel, waarin het verband wordt gelegd tussen de woonomgeving, armoede en gezondheidsrisico’s door overgewicht.

Er is nu ook een gezondheidscheck waarin je kunt zien of je gedrag en leefstijl je gezondheid in gevaar brengen. Door de vragenlijsten kom je achter welke risico’s je loopt en dan is het aan jou om daar wat aan te doen of niet. Ik heb het nog niet ingevuld, want de site was meteen al overbelast.

Voedselhypes en de keerzijde

sofia loren
Alles wat je ziet, dank ik aan spagetti – Sofia Loren

 

Voedselhypes
Een mode-dieet wisselt bijna per seizoen en ik verbaas me hoe snel een bepaalde methode wordt gevolgd. Vroeger was er een brooddieet, een sherry-dieet, Montignac of Atkins-dieet, kon bijna niemand om Sonja Bakker heen of dokter Frank en recent zijn er het paleo dieet en de voedselzandloper. Allemaal claimen ze ons slank en soms gezond te houden. Maar allemaal proberen ze ons wijs te maken dat wij niets van eten weten, verkeerd eten of niet te vertrouwen zijn met eten. En dat klopt wel een beetje. Ik heb al eerder verteld dat ik een zoetekauw ben en met chocolade in de buurt sta ik inderdaad niet helemaal voor mezelf in. Maar ook daar komt langzaam verandering in. Ik kan nu nl. voelen wat het met me doet en wanneer ik echt genoeg heb gehad. En dat lukt alleen maar als je naar jezelf leert luisteren. Geen enkel dieet doet eigenlijk wat het beloofd. Je kunt simpelweg niet lang op een minimaal aantal calorieën per dag leven of rigoreus zuivel of granen uit je menu schrappen. In de tijd van de macrobiotische diëten waren sommige volgers ernstig ondervoed en dat gebeurt nu weer, las ik de afgelopen dagen. Kinderen van hoogopgeleide ouders krijgen door het strikte dieet te weinig voedingsstoffen binnen om te groeien. Zonder zuivel, granen en vet komen ze essentiële voedingsstoffen te kort. Het bericht kwam van het Juliana-kinderziekenhuis en het is niet bekend of het echt al een trend is. Voorlopig is obesitas onder kinderen een groter probleem. Gisteravond was er in Focus een documentaire “wie maken je dun”. Ik heb het nog niet gezien, maar ga zeker kijken. De documentaire is nog niet beschikbaar op uitzending gemist, dus zal deze week nog wel ergens herhaald worden.

Superfoods
Ook bij de superfoods kunnen we een vraagteken zetten. Niet dat ze niet goed zijn, maar ze moeten onderdeel van een evenwichtig geheel zijn. Broccoli is ook een superfood of citroen. Daar zitten heel veel nuttige vitaminen en mineralen in. Maar we zijn de weg kwijt door allerlei deelonderzoeken van iets dat goed voor ons zou zijn. Zo werd bijv. beweerd dat visolie heel goed zou zijn. Dat kan wel, maar de omega 3 vetzuren zitten ook in andere olie en zelfs in melk, las ik hier.
De beste adviezen zijn al oud en blijven geldig. Zorg voor afwisseling in wat je per dag eet. Als je als lunch brood eet, neem dan fruit als tussendoortje en geen granenprodukt. Hoe verleidelijk ze die repen met fruit en granen ook aanprijzen. Eet gewoon een appel, een doosje frambozen of bosbessen, er is genoeg variatie. Je kunt het zelfs in porties geschild fruit kopen. Of neem een groentesoepje als opkikker. Verander de hoeveelheid groente eens in minimaal 200 gram in plaats van een klein beetje of eet wat vaker sla en tomaat op brood in plaats van worst en kaas. Want de conclusie dat wij teveel koolhydraten en eiwitten eten en te weinig groente en fruit, dat klopt voor bijna iedereen. Zorg voor kleine veranderingen die je vol kunt houden. Met een klein beetje kun je al veel bereiken. Laat alle trends aan je voorbij gaan. En bedenk je smaakpapillen kunnen aan heel veel smaken wennen. Veel belangrijker: je maag heeft geen tanden, dus eet rustig en kauw goed.

En nog meer over geneeswijzen

Er zijn twee mogelijke redenen om te drinken: de eerste wanneer je dorst hebt, om die te genezen; de tweede wanneer je geen dorst hebt, om die te voorkomen. Voorkomen is beter dan genezen. — Thomas Love Peacock

Ayurveda
Met Chinese traditionele gezondheidstherapie heb ik pas kort kennis gemaakt. Een bekende van mij volgt de opleiding tot traditioneel lichaamstherapeut en nu mag ik soms de massages ondergaan, die daarbij horen. Maar volgens de Chinese leer begint alles met voeding. Krijgen je organen wel wat ze nodig hebben. De kruiden, die gebruikt worden dienen de tekorten aan te vullen om het lichaam in staat te stellen weer volledig te functioneren.
Datzelfde geldt voor Ayurvedische behandelingen. Hier is ook een combinatie van voeding, gebaseerd op 5 elementen, kruiden en/of massage mogelijk. In deze leer wordt er vanuit gegaan dat een ziekte zich eerst in het hoofd bevindt voordat het zich in het lichaam nestelt. Een massage van het hoofd met olie kan al klachten wegnemen. De verstoring/ ziekte in balans brengen door voeding aan te passen aan het lichaamstype dat je bent (Vata, Pitta of Kapha) is hiervan het meest bekend. Ik vond het ingewikkeld om uit te vinden welk type je bent. Er staat bijvoorbeeld een vragenlijst in het boek “Volop Energie” van Deepak Chopra. Maar daar kon ik niet echt een duidelijk type uithalen. Sinds kort lees ik ook weleens dit blog en daar wordt wel duidelijk uitgelegd wat je bij sommige klachten zelf kunt doen. Een hele oude en veel omvattende benadering, die ik met dit stukje geen recht doe. Dus volledig is dit absoluut niet, maar dan wordt het een boek in plaats van een blog. Er is wel veel te vinden als je het internet doorzoekt.

Wildgroei aan therapieën
Van deze oude en zorgvuldig van meesters aan leerlingen doorgegeven geneeswijzen, zijn er inmiddels heel veel afgeleide vormen te vinden. Het meest bekende is mindfulness, meditatie zonder de boeddhistische achtergrond. Reconnection is volgens de eigen website heel verschillend van andere methodes en heeft zijn eigen opleidingen, maar ik denk dat ze tenminste schatplichtig zijn aan één van de oude tradities. Dat geldt ook voor EFT en Quantum Touch of Touch for Health. Ik heb zelf altijd wat moeite met de Amerikaanse manier waarop dit wordt aangeprezen. Bij mij komt het over als oude wijn in nieuwe zakken. De beloftes van in één keer van al je klachten af als je dit simpele recept volgt, doen het waarschijnlijk goed.
Uiteindelijk zijn er gewoon teveel methodes om op te noemen, die allemaal beweren je echt beter te kunnen maken. Susan Smit heeft in haar boek “De Zweefmolen” over verschillende manieren geschreven en geprobeerd het kaf van het koren te scheiden. Dat boek heb ik niet gelezen, maar wel haar columns voor Happinez. Een aantal van de door haar uitgeteste manieren zou ik niet zo gauw durven ondergaan, maar kijk vooral zelf wat bij je past en vooral ook wat niet.

Heb je ervaring met een methode en vind je dat die bekend zou moeten worden? Laat het me weten.

Oosterse geneeswijzen

The ancient sages said, “do not despise the snake for having no horns, for who is to say it will not become a dragon?”. So may one just man become an army. (De wijzen zeiden “veracht de slang niet omdat hij geen hoorns heeft, want wie zegt dat het niet een draak wordt?” Zo kan één rechtvaardig man een leger worden.)

Wijsheid uit het Verre Oosten
Mijn interesse in Oosterse geneeswijzen is, als ik nu terugdenk, al gestart met de tv-serie Kung Fu, die in de jaren 70 van de vorige eeuw werd uitgezonden. In Nederland maar een paar afleveringen, maar de zinnen in het begin zijn me altijd bij gebleven. In de serie zie je een kleine jongen aankomen bij een klooster. Hij verblijft er jaren, krijgt onderwijs en training in verdedigingskunst. Als hij een kiezel uit de hand van zijn meester kan pakken, dan is het tijd voor hem om te vertrekken. Je ziet in de afleveringen zijn avonturen nadat hij het klooster heeft verlaten en in Amerika is terecht gekomen. Dan zie je hoe hij vaak alleen tegen een overmacht vecht. Heeft dus helemaal niets met gezondheid te maken. Maar het zegt al wel iets over de denkwijze en de wijsheid erachter. Als je een indruk van de serie wilt opdoen, kijk dan hier. De kwaliteit is niet geweldig.

Acupunctuur
Volgens Wikipedia is acupunctuur al 2600 jaar oud. “Binnen de traditionele Chinese geneeskunde gaat men bij ziekte en gezondheid (onder meer) uit van het volgende:

    – Levensenergie (ook wel: chi) circuleert door 12 meridianen die vertakkingen hebben naar alle organen en lichaamsfuncties.
    – De realiteit is dualistisch geordend naar een van de tegengestelde kwaliteiten van chi: hetzij Yin (vrouwelijk, donker, koud, zacht, ontvangend, comprimerend, enzovoorts) dan wel Yang (mannelijk, licht, warm, hard, gevend, expanderend, enzovoorts.)
    – Fenomenen uit de natuur en het lichaam zijn geordend naar vijf groepen die elementen worden genoemd: water, hout, vuur, aarde en metaal. Deze 5 elementen vormen een cyclisch geheel.
    – Ziekte wordt toegeschreven aan een uit het evenwicht zijn van qi. Waar het normale stromen van qi geblokkeerd of anderszins uit balans raakt gaat dat gepaard met verschijnselen c.q. symptomen. Met praktijken zoals acupunctuur en qigong probeert men dit evenwicht te herstellen.”

Waar je bij homeopathie nog wel iets bekends kunt vinden, nl. een consult en een medicijn, moet je je bij acupunctuur helemaal overgeven aan de deskundige. De naalden worden gezet op een plek, die niets met je klacht te maken lijkt te hebben. Want hoezo naalden op je oor als je wilt stoppen met roken. Onze westerse logica begrijpt niets van deze eeuwenoude techniek. Toch schijnt het goed onderzocht te zijn bij welke klachten dit een uitkomst biedt. Ergens heb ik gelezen dat uit onderzoek bleek dat een hernia met acupunctuur veel beter te behandelen valt, dan met operaties.

Jin Shin Jyutsu
Een nog oudere variant is Jin Shin Jyutsu. Daar schreef ik al eerder over. Deze oude kunst gaat over 26 energie-veiligheidssloten, verspreid over het hele lichaam. Als een ervan op slot gaat, is dat om te zorgen dat wij dat niet verder kunnen overbelasten of beschadigen. Bij de knie zitten twee van die energie-veiligheidssloten. De eerste heet “Eerste beweger” en als dat op slot gaat, kun je inderdaad niet heel gemakkelijk bewegen. Ik spreek hier uit ervaring. Maar een blokkade opheffen kan wel tijd in beslag nemen. Het vraagt ook inzicht krijgen in wat je zelf doet, waardoor deze blokkade op slot is gegaan. Je kunt een voor een je vingers vasthouden of als je een zelfhulp cursus hebt gevolgd ook een “stroom” met je handen volgen. Als je zelf uit balans bent of weinig energie hebt, is het misschien beter om naar iemand toe te gaan. Maar ook deze behandelingen vragen geduld. Het leert je je lichaam en jezelf beter te leren kennen.

Volgende keer meer.

De kloof tussen reguliere en alternatieve behandelwijzen

Met geluk is het net als met gezondheid, als je er niets van merkt betekent het dat het er is. – Iwan Toergenjew

De kloof tussen reguliere en alternatieve behandelwijze
Vorige keer schreef ik over de documentaire Retour Hemel en daarna zag ik de interviews die Mark Bos erover heeft gegeven. Hij heeft zich verbaasd over de kloof die er tussen reguliere en alternatieve geneeswijzen bestaat. Hij noemt het zelfs een loopgravenoorlog. Hij pleit voor het slechten van die kloof in het belang van de patiënt.

Daar wordt door artsen heel verschillend over gedacht, zie het voorbeeld van het item dat 1Vandaag erover maakte. Daarin zie je een oncoloog die geen heil ziet in alternatieve middelen, want er is nog niet bewezen dat het zou helpen. Als dat wel zo was zou hij het onmiddellijk aan zijn patiënten geven. En een arts die zelfs een handboek heeft geschreven waarin hij beide kanten belicht.

Waarom die loopgravenoorlog?
Dit is een verkenning, want ik weet ook niet alles. Ik zeg er meteen bij dat ik niet geloof dat een van beide benaderingswijzen je kunnen genezen, ze kunnen hooguit stimuleren en het lichaam in staat stellen dat te doen. Kijk maar naar dit simpele voorbeeld; je hebt je gesneden en de wond begint te bloeden. Daarna stopt het bloeden vanzelf en ontstaat er een korst. Na een dag of drie kun je nauwelijks meer zien dat er een wond was. Als je je diep hebt gesneden, dan ga je naar de dokter, die hecht de wond, zodat de genezing kan plaatsvinden. Waarschijnlijk was het zonder ingrijpen ook wel genezen, alleen niet zo mooi en had het veel langer geduurd. Of je nu naar een reguliere arts of een alternatieve behandelaar gaat dat principe blijft hetzelfde. Genezing komt alleen van binnenuit. Maar na een auto-ongeluk heb je wel meer kans bij de snelle invasieve eerste manier. Terwijl je bij een chronische aandoening misschien meer baat hebt bij iets anders.
Nu even de uitgangspunten van beide benaderingen, zwart-wit om het zo duidelijk mogelijk te maken. Want hier zit de basis van de onbekendheid en afwijzing.

De wetenschappelijke basis
De reguliere manier ziet de ziekte en wil de genezing bevorderen door een beproefde manier die bij een groot deel van de patiënten werkt. Het houdt geen rekening, of maar heel weinig met de mens die de ziekte heeft. De reguliere manier gaat ervan uit dat een behandeling voor de ziekte bij elke patiënt min of meer het zelfde werkt. Waarom het bij de een wel en de ander niet aanslaat krijgt meestal geen verklaring. De behandeling is duidelijk in stappen verdeeld en meetbaar. De wetenschappelijke manier brengt ons statistieken, overlevingskansen en gemiddelde uitkomsten. Daar hebben veel mensen baat bij en het heeft heel veel goede medicijnen en behandelingen opgeleverd. Het is, zou je ook kunnen zeggen, een mannelijke manier, iets is kapot en we zoeken een manier om het te fiksen en meten is weten. De patiënt hoeft in dit geval zelf niet veel te doen. Soms wordt een advies gegeven over een ander dieet of stoppen met roken, maar als het niet lukt, is dat ook goed. De patiënt hoeft zich alleen te melden op afspraken en voor onderzoeken en daarna volstaat vaak een medicijn.

De individuele basis
De alternatieve manier gaat over het algemeen uit van de hele mens. De behandeling bestaat vaak uit die persoon leren kennen, voedingsvoorschriften, werken met emoties, opruimen van psychische ballast en onverwerkte gebeurtenissen. Daardoor is het vaak zoeken naar wat precies voor die persoon werkt en duurt de behandeling vaak lang. Er wordt meestal geen gebruik gemaakt van metingen, anders dan hoe de patiënt zich voelt. Er worden meestal ook geen uitspraken gedaan over levensverwachting of gemiddelden. En daarom lijkt het erop of er zo maar wat gedaan wordt. Dat je aan willekeur bent overgeleverd en dat dat wel erg primitief is. Je zou hier ook kunnen zeggen dat het een vrouwelijke manier is, aanvoelen en gebruik maken van intuïtie. Hier is de patiënt een meewerkend voorwerp en kan niet lijdend blijven toekijken. Hij moet zelf opmerken wat er goed gaat, waar hij tegen aan loopt en welke veranderingen er plaatsvinden.
Veel mensen “geloven” er ook niet in. En dat is best een vreemde uitspraak, want geloof je dan wel in een chemokuur of een operatie? Nee, dan hoeft het niet, want dan krijg je een keurige folder van de bijwerkingen, mogelijke complicaties en wordt er gesproken over zoveel procent kans dat het goed gaat. Je hebt wel gewoon pech als het voor jou niet werkt.

Is er maar een juiste manier?
De eerste benaderingswijze heeft, ondanks alle ontwikkelingen en ontdekkingen, nog steeds grenzen. Mijn huisarts gaf als voorbeeld dat deze technische manier van kijken en behandelen iets belangrijks uit het oog verliest, nl. het leven zelf. Want als iemands hart ophoudt met kloppen en je sluit die persoon aan op de hart-long-machine, dan gaat die persoon niet zo maar weer leven. Er is dus iets meer, dat de één leven en de ander God noemt.
De tweede benaderingswijze is niet in een laboratorium te meten en blijft daarom het aura van primitieve kwakzalverij houden, die nog heel fel bestreden wordt. De tijd dat kruidengeneeskundigen als heksen verbrand werden, ligt ook nog niet zo ver achter ons.

Je kunt niet zomaar deze twee benaderingswijze door elkaar gebruiken. Bijvoorbeeld als je sint janskruid tegen depressie wilt gebruiken, kun je niet ineens stoppen met de chemisch gemaakte geconcentreerde medicijnen en ze vervangen door het natuurlijker alternatief. Niet dat sint janskruid niet kan helpen bij depressie, maar het werkt op een hele andere manier. Wil je hier meer over lezen kijk dan eens hier. De ene behandeling is niet minder schadelijk dan de ander alleen omdat het natuurlijk is. Ook planten kunnen giftig zijn en ook daarbij hangt het van de dosis af. De werkzaamheid van de tweede benaderingswijze kan volgens velen alleen maar worden aangetoond als ze aan de meetbare criteria van de eerste benaderingswijze voldoet. En dat is ten ene male onmogelijk, hoeveel pogingen er ook worden gedaan. Daarom zullen aanhangers van de eerste benaderingswijze niet snel overtuigd worden door de aanpak van de tweede categorie.

Wat denk jij? Wat past meer bij jou en jouw klacht?